endocarditis profylaxis (Anti-Osler profylaxis)
Bron:
Prevention of infective endocarditis: guidelines from the American
Heart Association. Circulation
2007; 116; 1736-1754
Een optimale
dagelijkse
mondverzorging en
regelmatige
tandheelkundige
controles
(minstens
jaarlijks)
en
behandeling
vormen
de
beste
preventie.
Tatoeages en
piercings worden afgeraden.
Bij wie is endocarditis
aangewezen?
Endocarditisprofylaxis
wordt aanbevolen bij
patiënten met
hartafwijkingen
geassocieerd
met hoog
risico op
ongunstige prognose
van bacteriële
endocarditis:
-
Kunstkleppen (biologische kleppen, mechanische kleppen en
homogreffen) en na heelkundig klepherstel.
-
Infectieuze
endocarditis in de voorgeschiedenis
-
Bepaalde congenitale
afwijkingen:
-
niet-herstelde cyanogene
congenitale hartafwijking met inbegrip van palliatieve
shunts en
verbindingen
-
volledig herstelde congenitale
afwijkingen met behulp
van prothetisch
materiaal of
toestel, (hetzij chirurgisch geplaatst,
hetzij via
endovasculaire
interventie) : enkel
in de
eerste 6 maanden
na de
procedure
-
herstelde congenitale afwijking met
residueel
defect nabij prothetisch
luik of toestel
-
Valvulopathie na
harttransplantatie
Wanneer is
endocarditisprofylaxie aangewezen?
1. Tandheelkundige ingrepen
Profylaxis is aangewezen bij risicopatiënten in geval van eender
welke tandheelkundige ingreep die gepaard gaat met manipulatie van
het tandvlees of weefsel in het periapicaal gebied, of met
perforatie van de mondmucosa.
Ingrepen die geen reden zijn tot antibioticaprofylaxis zijn:
-
inspuiting voor verdoving doorheen niet-geïnfecteerde mucosa
-
uitvoering van radiologische opnamen
-
plaatsing van een uitneembaar orthodontisch apparaat of prothese
-
aanpassing van orthodontische apparaten
-
plaatsing van orthodontische brackets
-
verlies van melktanden
-
bloeding na trauma van lip of mondmucosa
2. Ingrepen ter hoogte van de luchtwegen
Profylaxis kan overwogen worden bij de risicopatiënten in geval van
een ingreep of invasieve procedure ter hoogte van de luchtwegen.
Profylaxis kan ook overwogen worden bij de risicopatiënten die een
ingreep ter hoogte van de luchtwegen ondergaan ter behandeling van
een infectie, zoals drainage van een abces of empyeem.
3. Ingrepen ter hoogte van de
gastro-intestinale of urogenitale tractus
Profylaxis kan overwogen worden bij risicopatiënten bij volgende
ingrepen:
-
cystoscopie of urodynamisch onderzoek in geval van urineweginfectie
-
biopsie van de prostaat of de urinewegen
-
prostaatchirurgie
-
urethradilatatie
-
slokdarmdilatatie
-
sclerosering van slokdarmvarices
-
ingrepen (endoscopisch of chirurgisch) voor galwegobstructie
-
gynaecologische ingrepen in geval van infectie
-
chirurgie met incisie van de intestinale mucosa (ook voor
cholecystitis en openen anaal fisteltraject)
Opmerkingen:
-
In geval van een bestaande infectie in de urogenitale of
gastro-intestinale tractus bij een risicopatiënt die een invasieve
ingreep ondergaat en die antibiotica krijgt ter preventie van
wondinfectie of sepsis, wordt aanbevolen dat het antibiotica schema
een middel bevat dat actief is tegen enterococcen.
-
Indien de urineweg geïnfecteerd of gekoloniseerd is met
enterococcen, is eradicatie aanbevolen vóór cystoscopie of een
andere manipulatie t.h.v. de urogenitale tractus. Indien de
procedure niet electief kan gebeuren, wordt aanbevolen dat het
empirisch of gericht antibioticaschema een middel zou bevatten dat
actief is tegen enterococcen (zie het bijgevoegde
antibioticaschema).
4. Ingrepen met betrekking tot
geïnfecteerde huid, weke weefsels of musculoskeletaal weefsel
Profylaxis kan overwogen worden bij de risicopatiënten die een
ingreep onder gaan ter hoogte van geïnfecteerde huid, weke weefsels
of musculoskeletaal weefsel. Er wordt aanbevolen dat het
antimicrobiële schema een antibioticum bevat dat actief is tegen
stafylokokken en ß-hemolytische streptokokken zoals
flucloxacilline, cefazoline of ceftriaxon. Vancomycine of
clindamycine is een goede keuze in geval van intolerantie of
allergie voor ß-lactamantibiotica. Vanco mycine is de eerste keuze
wanneer het gaat om MRSA.
Antibiotica schema’s
voor endocarditisprofylaxie aangewezen
1. Antibioticaprofylaxis bij
tandheelkundige ingrepen en ingrepen t.h.v. de luchtwegen
Oraal schema (eenmalige
dosis 30 tot 60 minuten
vóór de
ingreep1)

Parenteraal schema
(eenmalige
toediening 30 tot
60
minuten vóór de ingreep1)

1.
Indien de
dosis niet
werd toegediend,
kan het
antibioticum tot
2 uur na
de ingreep
worden toegediend.
2.
Of een
ander
cefalosporine van
de eerste
generatie, in
een equivalente
dosis.
3.
Een cefalosporine mag niet
toegediend worden aan patiënten
met antecedenten
van anafylaxis,
angioedeem of
urticaria na penicillines.
4.
IM toediening
dient vermeden
te worden
bij patiënten
met
anticoagulantia.
2. Schema voor antibiotische profylaxis
bij ingrepen t.h.v. de gastro-intestinale of urogenitale tractus

1
Indien de
dosis niet
werd toegediend,
kan het
antibioticum tot
2 uur na
de ingreep
worden toegediend.
<terug>